Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt, nhãn hiệu trở thành tài sản vô hình quan trọng giúp doanh nghiệp khẳng định uy tín, chất lượng sản phẩm/dịch vụ và tạo dựng niềm tin với khách hàng. Tuy nhiên, không phải bất kỳ dấu hiệu nào cũng được pháp luật bảo hộ với tư cách là nhãn hiệu. Để được bảo hộ, nhãn hiệu phải đáp ứng những điều kiện chặt chẽ theo quy định của pháp luật sở hữu trí tuệ. Vậy, điều kiện bảo hộ đối với nhãn hiệu tại Việt Nam được quy định như thế nào?
1.Nhãn hiệu là gì?
Khoản 16 Điều 3 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 quy định:
“16. Nhãn hiệu là dấu hiệu dùng để phân biệt hàng hoá, dịch vụ của các tổ chức, cá nhân khác nhau.”
Một số loại nhãn hiệu thường gặp như:
– Nhãn hiệu tập thể là nhãn hiệu dùng để phân biệt hàng hoá, dịch vụ của các thành viên của tổ chức là chủ sở hữu nhãn hiệu đó với hàng hoá, dịch vụ của tổ chức, cá nhân không phải là thành viên của tổ chức đó.
– Nhãn hiệu chứng nhận là nhãn hiệu mà chủ sở hữu nhãn hiệu cho phép tổ chức, cá nhân khác sử dụng trên hàng hóa, dịch vụ của tổ chức, cá nhân đó để chứng nhận các đặc tính về xuất xứ, nguyên liệu, vật liệu, … của hàng hoá, dịch vụ mang nhãn hiệu.
– Nhãn hiệu nổi tiếng là nhãn hiệu được bộ phận công chúng có liên quan biết đến rộng rãi trên lãnh thổ Việt Nam.
2.Điều kiện bảo hộ đối với nhãn hiệu
Theo Điều 72 Luật Sở hữu trí tuệ quy định về Điều kiện chung đối với nhãn hiệu được bảo hộ, nhãn hiệu được bảo hộ nếu đáp ứng các điều kiện sau đây:
“1. Là dấu hiệu nhìn thấy được dưới dạng chữ cái, từ ngữ, hình vẽ, hình ảnh, hình ba chiều hoặc sự kết hợp các yếu tố đó, được thể hiện bằng một hoặc nhiều màu sắc hoặc dấu hiệu âm thanh thể hiện được dưới dạng đồ họa;
2.Có khả năng phân biệt hàng hoá, dịch vụ của chủ sở hữu nhãn hiệu với hàng hoá, dịch vụ của chủ thể khác.”
2.1. Khả năng phân biệt của nhãn hiệu
Điều 74 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 quy định về Khả năng phân biệt của nhãn hiệu như sau:
“1. Nhãn hiệu được coi là có khả năng phân biệt nếu được tạo thành từ một hoặc một số yếu tố dễ nhận biết, dễ ghi nhớ hoặc từ nhiều yếu tố kết hợp thành một tổng thể dễ nhận biết, dễ ghi nhớ và không thuộc các trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này.”
Khoản 2 Điều 74 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 nêu rõ dấu hiệu của Nhãn hiệu bị coi là không có khả năng phân biệt như sau:
- Hình đơn giản, chữ số, chữ cái, chữ thuộc ngôn ngữ không thông dụng;
- Dấu hiệu, biểu tượng quy ước, hình vẽ, tên gọi thông thường của hàng hóa, dịch vụ, hình dạng thông thường của hàng hóa/ bao bì;
- Dấu hiệu chỉ thời gian, địa điểm, phương pháp sản xuất, chủng loại, số lượng, chất lượng, tính chất, … mang tính mô tả hàng hóa, dịch vụ;
- Dấu hiệu mô tả hình thức pháp lý, lĩnh vực kinh doanh của chủ thể kinh doanh;
- Dấu hiệu chỉ nguồn gốc địa lý của hàng hóa, dịch vụ;
- Dấu hiệu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với nhãn hiệu của tổ chức, cá nhân khác được bảo hộ cho hàng hóa, dịch vụ trùng hoặc tương tự;
- Dấu hiệu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với nhãn hiệu của người khác đã được sử dụng và thừa nhận rộng rãi cho hàng hoá, dịch vụ;
- Dấu hiệu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với nhãn hiệu của tổ chức, cá nhân khác đã được bảo hộ cho hàng hóa, dịch vụ trùng hoặc tương tự mà đăng ký nhãn hiệu đó đã chấm dứt hiệu lực chưa quá ba năm;
- Dấu hiệu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với nhãn hiệu được coi là nhãn hiệu nổi tiếng của người khác;
- Dấu hiệu trùng hoặc tương tự với tên thương mại đang được sử dụng của người khác;
- Dấu hiệu trùng hoặc tương tự với chỉ dẫn địa lý đang được bảo hộ;
- Dấu hiệu trùng với chỉ dẫn địa lý hoặc có chứa chỉ dẫn địa lý hoặc được dịch nghĩa, phiên âm từ chỉ dẫn địa lý đang được bảo hộ cho rượu vang, rượu mạnh;
- Dấu hiệu trùng hoặc không khác biệt đáng kể với kiểu dáng công nghiệp của người khác đã hoặc đang được bảo hộ;
- Dấu hiệu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với tên giống cây trồng đã hoặc đang được bảo hộ tại Việt Nam;
- Dấu hiệu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với tên gọi, hình ảnh của nhân vật, hình tượng trong tác phẩm thuộc phạm vi bảo hộ quyền tác giả của người khác.
Tóm lại, Nhãn hiệu phải có tính phân biệt, không trùng hoặc gây nhầm lẫn với nhãn hiệu đã đăng ký hoặc nổi tiếng.
Các dấu hiệu không có khả năng phân biệt bao gồm:
- Dấu hiệu hình học đơn giản, chữ số, chữ cái đơn lẻ.
- Dấu hiệu mô tả trực tiếp loại, tính năng, công dụng, thành phần, xuất xứ, chất lượng hàng hóa/dịch vụ.
- Dấu hiệu mô tả hình thức pháp lý, lĩnh vực kinh doanh.
- Dấu hiệu gây nhầm lẫn với nhãn hiệu khác, chỉ dẫn địa lý hoặc tên thương mại đã được bảo hộ
2.2. Tiêu chí đánh giá nhãn hiệu nổi tiếng
Việc xem xét, đánh giá một nhãn hiệu là nổi tiếng được lựa chọn từ một số hoặc tất cả các tiêu chí sau đây:
– Số lượng người tiêu dùng liên quan đã biết đến nhãn hiệu thông qua việc mua bán, sử dụng hàng hoá, dịch vụ mang nhãn hiệu hoặc thông qua quảng cáo;
– Phạm vi lãnh thổ mà hàng hoá, dịch vụ mang nhãn hiệu đã được lưu hành;
– Doanh số từ việc bán hàng hoá hoặc cung cấp dịch vụ mang nhãn hiệu hoặc số lượng hàng hoá đã được bán ra, lượng dịch vụ đã được cung cấp;
– Thời gian sử dụng liên tục nhãn hiệu;
– Uy tín rộng rãi của hàng hoá, dịch vụ mang nhãn hiệu;
– Số lượng quốc gia bảo hộ nhãn hiệu;
– Số lượng quốc gia công nhận nhãn hiệu là nổi tiếng;
– Giá chuyển nhượng, giá chuyển giao quyền sử dụng, giá trị góp vốn đầu tư của nhãn hiệu.
Lưu ý: Quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu nổi tiếng được xác lập trên cơ sở sử dụng, không phụ thuộc vào thủ tục đăng ký nhưng chủ sở hữu vẫn nên đăng ký để củng cố bằng chứng pháp lý. Phạm vi bảo hộ rộng hơn nhãn hiệu thông thường, kể cả đối với những nhóm hàng hóa/dịch vụ không trùng hoặc tương tự, miễn là có khả năng gây nhầm lẫn hoặc làm ảnh hưởng đến uy tín nhãn hiệu nổi tiếng.
Trên đây là nội dung tư vấn của Công ty luật TNHH MTV Phúc Quang. Nếu Quý khách hàng có bất cứ thắc mắc hoặc cần tư vấn chi tiết, xin vui lòng liên hệ cho chúng tôi theo thông tin dưới đây để được đội ngũ Luật sư của Công ty Luật Phúc Quang tư vấn, giải đáp và hỗ trợ pháp lý.
CÔNG TY LUẬT PHÚC QUANG
Địa chỉ: Số 26 Vương Thừa Vũ, phường Khương Đình, TP. Hà Nội.
Email: luatphucquang@gmail.com
Hotline: 024.356.57159 – 096.255.6979
